"Thám hiểm" thiên hà Whirlpool

Whirlpool vươn các cánh tay dài trong vũ trụ.

Những bức ảnh do kính thiên văn Hubble vừa chụp được đã tiết lộ những chi tiết mới đáng kinh ngạc về một trong những thiên hà ngoạn mục nhất được biết từ trước tới nay, thiên hà Whirlpool, còn được gọi là M51.

Whirlpool là một trong những hệ thiên hà “ăn ảnh” nhất trong vũ trụ. Vẻ đẹp kỳ vĩ thiên đường này đã được nhiều đài quan sát cả trên mặt đất và trong không gian nghiên cứu.

Những bức ảnh của kính thiên văn Hubble đã cho phép các nhà khoa học quan sát những chi tiết chưa từng thấy về các vòng xoắn ốc và các đám mây bụi của M51, nơi các ngôi sao khổng lồ hình thành và tỏa ra thứ hào quang chói mắt. Người ta có thể nhìn thấy rõ cấu trúc phức tạp của các đám mây bụi. Dọc theo các vòng xoắn ốc lớn, những đám bụi ám khói chẽ ra, vờn quanh các trục chính. Xoáy giữa tâm thiên hà, một “mắt bão” khổng lồ, dạng đĩa mà các nhà khoa học phỏng đoán là nguồn cung cấp năng lượng chính cho một hố đen trung tâm.

Một vài nhóm thiên văn học cũng đang nghiên cứu M51 tại các bước sóng hồng ngoại, bước sóng mà Hubble có thể phát hiện được bằng các thiết bị dò đặc biệt. Ở những bước sóng này, các đám mây bụi trở nên trong sáng hơn và người ta có thể dễ dàng quan sát sự phân bố chính xác của các ngôi sao trong thiên hà.

Nhân của thiên hà vĩ đại này, một khối cầu sáng rực rỡ tại tâm của bức ảnh, rộng khoảng 80 năm ánh sáng (1 năm ánh sáng bằng 9,6 triệu triệu dặm) và có độ sáng gấp 100 triệu lần mặt trời. Các nhà khoa học phỏng đoán nó có tuổi khoảng 400 triệu năm, nặng gấp 40 triệu lần mặt trời của chúng ta và có mật độ các ngôi sao gấp khoảng 5.000 lần so với các vị láng giềng của hệ mặt trời.

B.H. (theo BBC, 6/4)