Hoóc môn có liên quan đến tuổi thọ

Ruồi giấm được nghiên cứu vì chúng sinh sản rất nhanh.

“Các hợp chất tương tự insulin đã tham gia vào quá trình lão hoá trên ruồi giấm, sâu và có thể cả trên người nữa", Tiến sĩ Marc Tatar, Đại học Brown của Mỹ, cho biết. Insulin là một hoóc môn do tuyến tuỵ sinh ra, có vai trò quan trọng trong việc điều hoà, chuyển hoá gluco.

Từ lâu, các nhà khoa học đã biết rằng tuổi thọ của loài sâu nhỏ C. elegans có liên quan tới hoóc môn. Một nghiên cứu mới đây cho thấy điều này cũng đúng với ruồi giấm và nấm men. Nếu cơ chế lão hoá là đồng nhất trên nhiều loài sinh vật khác nhau, rất có thể trên người cũng có cơ chế tương tự. Mấu chốt của tuổi thọ, theo Tiến sĩ Marc Tatar, dường như nằm trong mối liên hệ với hoóc môn insulin.

Ở ruồi giấm, trong điều kiện bình thường, insulin kích thích một cơ quan thụ cảm trong não ruồi tiết ra loại hoóc môn đặc biệt có khả năng thúc đẩy quá trình trưởng thành và sinh sản. Khi Tatar và đồng nghiệp nuôi những con ruồi giấm có cơ quan thụ cảm này bị khuyết tật, chúng đã sống lâu hơn. “Đây là bằng chứng đầu tiên về cơ chế làm việc của sự lão hoá. Nó cho thấy tuổi thọ có liên quan đến hoóc môn”, Tatar cho biết.

Hiệu ứng phụ

Tuy nhiên, phát hiện này chưa phải là một giải pháp tức thì cho những người muốn kéo dài tuổi thọ. Trong thí nghiệm của Tatar trên ruồi giấm bị khuyết tật cơ quan thụ cảm, những con cái sống tuy lâu hơn 85% so với bình thường, nhưng kích cỡ của chúng lại nhỏ xíu, đồng thời rất nhiều con đực đã chết trong 20 ngày đầu tiên.

Trong một nghiên cứu khác, khi biến đổi gene có liên quan đến insulin trên ruồi giấm, David J. Clancy và các đồng nghiệp tại Đại học London, Anh cũng nhận thấy chúng sống thọ thêm 41%. Tuy nhiên, khả năng sinh sản của một số con lại kém đi.

Nghiên cứu thứ ba, do Paolo Fabrizzio, Đại học Bắc California và các cộng sự thực hiện trên nấm men, bằng cách biến đổi một gene khác có liên quan đến insulin. Những tế bào nấm men trong thí nghiệm đã sống lâu gấp 3 lần, trong khi lại mọc chậm hơn so đồng loại bình thường.

Mối liên hệ giữa quá trình lão hoá trong những động vật khác nhau cho thấy các gene hoạt động trong chế độ “bảo thủ cao”. Người ta cho rằng những gene này đã phát triển rất sớm trong quá trình tiến hoá của sinh vật, trước khi sự sống phân chia thành hàng triệu loài khác nhau trên trái đất. Rất nhiều gene trong số chúng chịu trách nhiệm về các quá trình cơ bản của sự sống. Do vậy có thể tồn tại mối quan hệ nào đó giữa insulin và tuổi tác của người. Tuy nhiên đến nay vẫn chưa ai chứng minh được điều này.

B.H. (theo BBC, 6/4)