Anh: Thiêu hủy gia súc gây ô nhiễm môi trường

Khí thải từ lò thiêu gây ô nhiễm môi trường ở Cumbri.

Bộ Nông Ngư nghiệp và Thực phẩm Anh phải thiêu hủy gia súc nhiễm bệnh để ngăn chặn bước tiến của nạn lở mồm long móng, nếu không đất nước có thể mất tới 31 triệu vật nuôi. Nhưng khi làm việc này, có lẽ họ đã quên mất ảnh hưởng của nó đối với môi trường.

Hôm thứ tư, tạp chí kỹ thuật rất có uy tín ở Anh, ENDS, nhận định việc đốt gia súc có điểm đáng lo ngại. Các lò thiêu đều sử dụng than, lốp cũ… là những thứ khi cháy sẽ thải ra những chất rất độc hại như dioxin, hydrocacbon thơm đa vòng và các hạt li ti, bốc mùi, làm ô nhiễm nguồn nước, bầu không khí và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người dân.

Chính quyền nhiều địa phương chỉ trích Bộ Nông Ngư nghiệp và Thực phẩm Anh (MAFF - cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc đối phó với lở mồm long móng) đã không hề hỏi ý kiến họ khi cho thiêu hủy hàng trăm nghìn gia súc. Một quan chức ở hạt Devon, khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch lở mồm long móng, cho biết: “Bộ ưu tiên xóa bỏ bệnh lở mồm long móng, nhưng không quan tâm đúng mức đến môi trường, không để ý đến tác hại của việc làm đó tới sức khỏe cộng đồng”.

Ông còn cho biết, chất tẩy uế mà một trang trại ở Devon dùng đã làm ô nhiễm nước giếng của các trại khác trong vùng. Chỉ huy lực lượng đặc nhiệm chống lở mồm long móng của Cơ quan Môi trường Anh, ông Geoff Bateman, thì nói rằng họ chưa từng sử dụng chất tẩy uế chứa fenola và ôxy già vì cả hai chất này đều trực tiếp gây độc cho hệ sinh vật dưới nước.

Theo Hiệp hội Bảo vệ Môi trường và Không khí sạch Quốc gia, thiêu hủy gia súc ít nhất cũng nguy hiểm ngang với chôn gia súc. Phó tổng Thư ký của Hiệp hội, Tim Brown, cho biết: “Không có gì đảm bảo rằng virus lở mồm long móng sẽ không thoát ra ngoài”. Ông đề xuất việc sử dụng napalm thiêu gia súc, nếu không còn cách nào khác tốt hơn để tiêu diệt những con nhiễm bệnh. Napalm cháy nhanh, sinh nhiệt cao và tạo ra một lớp đặc quánh bao quanh xác con vật, chi phí lại thấp hơn so với việc xây một lò thiêu.

MAFF bị chỉ trích tứ phía

Ngành du lịch và rất nhiều nông dân Anh cho rằng nạn dịch hoàn toàn có thể không tồi tệ như thế này. Theo họ, quan chức của MAFF từ năm ngoái đã biết có Pan-Asia, một hình thức khác của bệnh lở mồm long móng, rất nguy hiểm, xuất hiện và lan tràn nhanh chóng ở Đông Á. Nhưng MAFF không thông báo, cũng không hành động gì trước nguy cơ này. Rồi đến khi nạn dịch đặt chân vào nước Anh, giải pháp duy nhất của MAFF là giết tất cả gia súc nhiễm bệnh, sau đó mở rộng “án tử hình” đến hàng trăm nghìn con còn khoẻ mạnh nhưng có thể đã tiếp xúc với virus.

Theo BBC, điều đáng nói là lở mồm long móng không phải lúc nào cũng làm gia súc chết. Nhiều con sau một thời gian vẫn khỏi bệnh, tuy có bị sút cân và cho ít sữa hơn. MAFF có thể để những con này sống trong một thời hạn nhất định, nhưng họ đã “mạnh tay giết sạch”. Bộ cũng có thể tiêm vacxin sớm để ngăn chặn virus lây lan. Nhưng khi họ thừa nhận rằng tiêm vacxin có lợi thì đã quá muộn.

Dư luận chỉ trích MAFF luôn chạy sau nạn dịch: Không thông báo về virus, không có hoạt động ngăn chặn, không hành động thích hợp khi dịch đã bùng nổ.

BBC cho rằng nạn nhân cuối cùng của dịch lở mồm long móng năm 2001 sẽ chính là… MAFF, và lúc đó sẽ chẳng mấy người nhỏ nước mắt tiếc thương. Chính phủ mới sẽ phải thành lập một bộ mới, có khả năng phục hồi nền nông nghiệp, du lịch, công nghiệp thực phẩm và thương mại quốc tế của nước Anh.

Đoan Trang