Vì sao linh trưởng có thể phân biệt màu xanh, đỏ?

Khỉ khoang trắng được nghiên cứu.

Khả năng nhìn được các màu đỏ, xanh lá cây có ở linh trưởng từ thời xa xưa, “phục vụ đắc lực” cho việc tìm kiếm những chiếc lá non phớt đỏ lẫn trong đám lá cây xanh. Các nghiên cứu mới đây của 2 giáo sư Đại học Hong Kong, Trung Quốc đã cho chúng ta biết điều thú vị này. 

Xưa nay, người ta vẫn cho rằng linh trưởng phân biệt được các màu cơ bản (đỏ, xanh lá cây, vàng, xanh da trời) để chọn quả chín khi ăn. 

Hai giáo sư Peter Lucas và Nathaniel Dominy đã tiến hành nghiên cứu hoạt động kiếm ăn của linh trưởng ở Công viên Quốc gia Kibale, Uganda. Họ thấy rằng, thực ra, chỉ cần phân biệt màu xanh da trời và màu vàng là khỉ đã có thể chọn trái cây. Ngoài ra, khả năng nhìn được màu đỏ và xanh lá cây còn giúp chúng tìm những chiếc lá non phớt đỏ, giàu dinh dưỡng nhất của cây rừng nhiệt đới. Giáo sư Lucas nhận xét rằng linh trưởng được “ban thưởng” rất hậu hĩnh nhờ khả năng đó - thức ăn của chúng có tỷ lệ protein cao hơn, dễ tiêu hóa hơn.

Mù màu

Linh trưởng là bộ động vật có vú phát triển nhất, bao gồm khỉ không đuôi, khỉ đuôi dài, vượn và tất nhiên cả con người chúng ta nữa. Linh trưởng được “hân hạnh đứng trong hàng ngũ” một nhóm rất ít động vật có khả năng phân biệt màu sắc, bao gồm cá, lưỡng cư và một số loài chim. Trong nhóm này, đa số có thể nhìn được những màu trong dải từ xanh dương đến vàng. Riêng một số ít linh trưởng, trong đó có con người, ngoài các màu trên lại nhìn được cả dải rộng các sắc từ đỏ đến xanh lá cây.

Điều đáng ngạc nhiên là tỷ lệ mù màu ở con người lại cao hơn loài khỉ. Giáo sư Lucas cho biết: “Ở một số nhóm dân tộc thiểu số, nhất là tại vùng Capcase, có đến 8% nam giới chẳng biết đâu là màu đỏ, đâu là màu xanh”. Trong khi đó, linh trưởng hầu như không bị bệnh này.

Đoan Trang (theo BBC, 15/3).