Bi tập nói bằng bóng bay

Bi nói ngôn ngữ “em bé” (mẹ gọi là “tiếng Ả Rập” ) từ lúc 9 tháng. Gần 1 tuổi, con có thể nói một bài diễn văn một phút mà mẹ không hiểu gì hết.

Ban ngày cô giúp việc nói tiếng Anh, ba mẹ về lại nói với con bằng tiếng Việt. 15 tháng mà con vẫn chưa nói được gì mặc dù ba mẹ nói chuyện với con không ngừng nghỉ mỗi khi ở nhà.

Mẹ lo lắng. Đưa con đi khám định kì 15 tháng, bác sĩ cũng tỏ vẻ lo ngại. Bác sĩ cho giấy hẹn trong 2 tháng mà con không tiến bộ thì phải đi khám bác sĩ chuyên khoa nhưng mẹ tin là con không sao cả.

Mẹ đọc lại sách nuôi dậy con, chú trọng phần dậy con nói, nhưng tất cả đều rất chung chung, phải nói chuyện với bé hàng ngày, phải đọc truyện cho bé nghe, cho bé nghe nhạc, chơi với bé bằng flashcard (một dạng thiệp có hình nhiều màu sắc để dậy trẻ con tập nói).

Tất cả mẹ đều đã thử mà sao không có tác dụng. Mẹ tìm thêm sách ở thư viện, đọc thêm forum và những trang web về cách dậy trẻ tập nói để tìm ra cách thích hợp cho Bi.

Trẻ em có thể học được nhiều ngôn ngữ một lúc. Điều này nhiều người biết nhưng mẹ mắc sai lầm là hay nói với con lúc thì bằng tiếng Anh, lúc thì bằng tiếng Việt, lý do là vì có cô giúp việc nói tiếng Anh.

Nhiều lúc mẹ nói với con và muốn cô hiểu luôn nên nói bằng tiếng Anh. Ví dụ mẹ muốn bảo con đưa cái thìa cho cô, mẹ bảo “Bi, can you give it to Dona?”. Những lúc bình thường chơi với con, mẹ lai bảo Bi “Bi, đưa quả bóng kia cho mẹ nào!”.

Con không học được như thế vì bị lẫn lộn. Con có thể học được cùng lúc nhiều ngôn ngữ nhưng sẽ dễ dàng hơn nếu là một ngôn ngữ từ một người. Biết thế rồi nên bây giờ mẹ chỉ nói với Bi bằng tiếng Việt. Mẹ sẽ nhìn vào mắt con và bảo “Con đưa cái thìa cho cô Dona đi!”. Nếu cần nói gì với cô giúp việc thì mẹ sẽ quay ra cô và nói bằng tiếng Anh. Mẹ thấy con hiểu mẹ tốt hơn. Bây giờ mẹ bảo con mang bóng cho mẹ con sẽ mang, mẹ bảo Bi đá bóng cho mẹ Bi sẽ đá về phía mẹ.

Trẻ em học ngôn ngữ theo những cách khác nhau. Có bé thích học bằng tai, tức là chỉ nghe và bé sẽ bắt chước nói được. Có bé lại thích học bằng mắt, nghe thấy âm thanh bé sẽ quan sát, nhìn ngắm và liên kết âm thanh với sự vật cụ thể. Với những bé này nói không không đủ mà cần phải có hiện vật, có cách gợi nhớ để làm bé học và nhớ lâu.

Có lẽ Bi thích học bằng mắt, thế nên chỉ nói với con, kế chuyện cho con hàng ngày là chưa đủ. Và với những bé chậm nói như con thì chỉ nên dậy ít một, và dậy cái gì con thích. Ba mẹ bắt đầu bằng “bóng” chứ không cố ép con gọi “ mẹ” hay “ ba” nữa. Bóng là đồ chơi yêu thích nhất của con, bất kể là bóng đá, bóng bay, bóng rổ. Thế là suốt ngày ba mẹ chơi bóng với con, kêu thật to “bóng”, “ Bi đá bóng” , “nhiều bóng quá”. Ba còn thổi thêm bóng bay, đẩy bóng lên trần nhà và kêu “bóng bay, “Bi ơi, bóng bay kìa”.

Bi thích thú với trò chơi bóng. Đi ngủ cũng ôm bóng theo. Một buổi sáng Bi ngủ dậy, mở mắt nhìn mẹ và kêu “Bóng”. Mẹ sướng quá nhưng lại nghĩ con chỉ vô tình nói thế thôi, ai ngờ lúc sau Bi lồm cồm bò xuống giường, đi ra chỗ quả bóng và nói “bóng”. Thế là con nói được rồi.

Mẹ cũng học được cách dùng flashcard để dậy Bi. Thay vào những bộ flashcard bán sẵn, ba mẹ tìm trong đống ảnh đã chụp cho con, chọn những bức rõ ràng, chụp những thứ ba mẹ muốn dậy con, in màu 4 ảnh ra một giấy A4, cắt và dán lên một miếng bìa cứng. Flashcard này thật sự thích hợp cho Bi vì những hình ảnh con nhìn là những hình ảnh cụ thể, gần gũi nhất. Bi có một bộ flashcard gia đình (ảnh ba –chữ BA in to ở dưới, mẹ - MẸ, bà - BÀ, cô Dona…), bộ flashcard các bộ phận trên cơ thể (mắt Bi, tai Bi, mũi Bi…) và bộ flashcard đồ chơi của Bi (xe ô tô, bóng, vịt, máy bay của Bi…).

Sáng nay ngủ dậy, mẹ cầm bộ flashcard, giơ một tấm lên cao, mẹ nói “ô tô”, Bi chạy ra nhìn chăm chú vào tấm flashcard rồi chạy đi tìm cái ô tô, khệ nệ ôm ra chỗ mẹ và nói “ô tô`”. Mẹ vui không sao tả nổi mặc dù con nói vẫn hơi ngọng.

Sau hơn một tháng áp dụng cách dậy con như vậy Bi đã nói được những từ đơn giản như “bóng”, “cơm”, “ti”, “papa”, “mama”. Bi cũng đã nói được từ kép “ô tô”, “bóng bay”. Coi như ba mẹ bước đầu thành công trong việc dậy con nói. Không có ông bà bên cạnh, môi trường nói tiếng Việt hạn chế nhưng mẹ tin là với sự kiên trì và những bài học nhỏ ba mẹ đúc kết được Bi sẽ nói thạo tiếng Việt như những em bé sinh ra và lớn lên ở Việt Nam.

Sarah Khuất Vân Anh
SINGAPORE 140102