Giá thuốc sẽ tăng sau mấy tháng bị kìm hãm

Ảnh: Hoàng Hà.

Nhiều thuốc chuyên khoa đặc trị bị ngừng nhập, nhiều doanh nghiệp cung ứng thuốc cho bệnh viện bỏ thầu bởi không được tăng giá theo mặt bằng của thị trường. Nhưng từ 1/7, cơ quan quản lý bắt đầu xem xét việc điều chỉnh giá thuốc.
> Các công ty dược đòi tăng giá / Không đợc tăng giá thuốc đến hết tháng 6.

Ngày 2/4, Bộ Y tế có văn bản cho biết không xem xét đề nghị tăng giá thuốc của các doanh nghiệp cho đến hết 30/6. Người tiêu dùng lo lắng sẽ có sự bùng nổ giá thuốc khi thời hạn đó chấm dứt. Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang đã trả lời báo giới về vấn đề này:

- Thưa Thứ trưởng, lệnh hoãn tăng giá thuốc đến hết tháng 6 đã có tác động thế nào đến thị trường dược?

- Nhờ nó, thị trường thuốc 6 tháng đầu năm khá ổn định với chỉ số tăng giá bằng 1/5 chỉ số CPI chung. Việc kìm hãm giá cũng đưa đến hệ quả: Các doanh nghiệp nội thu hẹp sản xuất, cắt giảm đến 1/4 cơ cấu sản phẩm do không có lãi vì không được tăng giá theo thực tế. Một số bệnh viện thiếu thuốc vì gần 1/3 số doanh nghiệp trúng thầu "chạy làng", chấp nhận phạt 10-20% giá trị hợp đồng còn hơn chịu lỗ 40-45%. Hơn 80 loại thuốc chuyên khoa, đặc trị của nước ngoài bị từ chối nhập khẩu.

Trên thị trường có hiện tượng găm hàng chờ tăng giá. Ở TP HCM thậm chí có những nhà thuốc tạm thời đóng cửa không bán.

- Vậy điều gì sẽ xảy ra kể từ 1/7, khi quy định ngừng tăng giá thuốc hết hiệu lực?

- Sau thời gian dài bị kìm hãm, chuyện tăng giá tất yếu sẽ xảy ra bởi: Lãi vay ngân hàng tăng, ngoại tệ để nhập khẩu nguyên liệu và thuốc thì phải mua theo giá của thị trường tự do. Giá nguyên liệu trên thế giới tăng mạnh, thậm chí đến gần 100%, nhất là những chất được dùng nhiều. Tuy nhiên, Cục Quản lý dược sẽ không để có sự bùng phát về giá trên diện rộng.

- Bằng cách nào, thưa ông?

- Từ 1/7, cơ quan quản lý bắt đầu nhận hồ sơ xin điều chỉnh giá. Tuy nhiên, để bảo vệ người tiêu dùng và đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp, Cục Quản lý dược sẽ áp dụng biện pháp "xả van từ từ", nghĩa là cho tăng giá nhiều đợt từ giờ đến cuối năm. Mỗi doanh nghiệp chỉ được xem xét điều chỉnh giá một số mặt hàng, với mức trung bình 5-10% (một số trường hợp có thể cao hơn nếu chứng minh được tính hợp lý). Việc xét tăng giá trước hết ưu tiên các thuốc chuyên khoa, đặc trị, tiếp đến là những mặt hàng mà sau khi doanh nghiệp đã tìm cách tiết kiệm chi phí vẫn lỗ.

- Đối với tình trạng thiếu thuốc trong bệnh viện, Bộ Y tế có giải pháp gì?

- Trong 1/7, Bộ đã có công văn yêu cầu các công ty đã trúng thầu tiếp tục cung ứng thuốc cho bệnh viện. Những mặt hàng có giá thầu thấp hơn giá thực tế sẽ được xem xét để tăng. Tại TP HCM, cơ quan quản lý ngoài việc xem xét tăng giá cho các cơ sở trúng thầu còn yêu cầu tiếp tục cung ứng, nếu rút sẽ không được tham gia thầu trong 2 năm tới.

Với các thuốc chuyên khoa đặc trị đang bị ngừng cung ứng, ngoài việc xem xét cho tăng giá, Cục Quản lý dược sẽ cho nhập khẩu song song nếu không thương thảo được mức giá hợp lý.

- Trước 1/7 trên thị trường vẫn có một số thuốc đã tăng giá, ông giải thích thế nào về điều này?

- Hiện nay Nhà nước chỉ kiểm soát giá nhập khẩu và thặng số bán buôn, còn khâu bán lẻ thì để các cơ sở cạnh tranh về giá theo quy luật thị trường. Vì vậy có những mặt hàng tuy giá bán buôn giữ nguyên nhưng ở một số điểm bán lẻ lại tăng. Mặt khác, nhiều doanh nghiệp tuy chấp hành quy định không tăng giá bán buôn nhưng lại cắt giảm chiết khấu và khuyến mại, thực chất cũng là tăng giá.

Ngoài ra, giá thuốc của các doanh nghiệp dược địa phương lại do Sở Y tế kiểm soát, mà các Sở có vẻ dễ dãi hơn Cục trong việc xét đơn xin tăng giá, cho tăng với mức cao. Và việc Sở duyệt mức tăng có hợp lý không hiện vẫn chưa kiểm soát được. Tình trạng phối hợp chưa chặt chẽ về quản lý giá thuốc giữa trung ương và địa phương này sẽ được khắc phục, bởi sản phẩm của các doanh nghiệp dược địa phương được bán trên toàn quốc, ảnh hưởng đến người tiêu dùng cả nước.

Hải Hà thực hiện