Có thể toàn dân được mua bảo hiểm y tế

Hiện nay, chỉ những người làm công ăn lương và đối tượng chính sách là có thẻ BHYT bắt buộc. Ảnh: Hoàng Hà.

Từ năm 2010, học sinh sinh viên sẽ phải mua bảo hiểm y tế bắt buộc, trong đó Nhà nước hỗ trợ 50% mức đóng. Và đến 2014, toàn dân sẽ tham gia loại hình này, theo dự thảo Luật Bảo hiểm y tế đang được bàn ở Quốc hội.
> Phí BHYT được đề nghị tăng gấp đôi

Trong buổi họp sáng 27/5, các đại biểu Quốc hội đều đồng ý rằng bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân - tức mọi người dân đều tham gia BHYT bắt buộc - là điều tất yếu, giúp mọi người được chăm sóc sức khỏe tốt trong tình trạng chi phí dịch vụ y tế ngày càng tăng mạnh. Tuy nhiên, thời gian thực hiện lại là vấn đề gây tranh cãi.

Đại biểu Lý Thanh Liêm (Long An) cho rằng nên thực hiện ngay điều này khi Luật BHYT có hiệu lực, để bà con nông dân, vốn chiếm 60% dân số, sớm tiếp cận được với các dịch vụ y tế hiện đại. Theo ông, Việt Nam không cần chờ đến 2014 như trong dự thảo vì có thể đúc rút kinh nghiệm từ 15 năm thực hiện BHYT bắt buộc và kinh nghiệm các nước khác.

Tuy nhiên, phần lớn đại biểu đều cho rằng không thể thực hiện ngay, bởi ở Việt Nam số người làm công ăn lương chiếm tỷ lệ nhỏ, số đông là nông dân, lao động tự do, học sinh sinh viên với thu nhập thấp, trong khi ngân sách chưa đủ bù cho họ, hiểu biết về BHYT của người dân còn kém.

Thậm chí đại biểu Nguyễn Văn Sơn (Tuyên Quang) còn cho rằng lộ trình đặt ra trong dự thảo là quá gần. "Luật BHYT có hiệu lực sớm nhất là tháng 7/2009, nếu 6 tháng sau đã đưa học sinh sinh viên vào nhóm bắt buộc thì thời gian quá gần, sẽ khó khả thi". Bà Dương Thu Hà (Lào Cai) cũng cho rằng chưa nên đưa học sinh sinh viên, người làm nông, lâm, ngư nghiệp, xã viên hợp tác xã... vào danh mục bắt buộc vì họ là những người thu nhập thấp.

Nhiều đại biểu cho rằng Luật BHYT nên mở rộng hơn các quyền lợi cho bệnh nhân. Theo dự thảo, người mua BHYT tự nguyện lần đầu hoặc đóng không liên tục thì phải 30 ngày sau khi đóng phí, thẻ mới có hiệu lực. Phải sau 180 ngày họ mới được hưởng dịch vụ kỹ thuật cao và sau 270 ngày mới được thanh toán chi phí chăm sóc thai sản.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Thanh Hà (Bắc Ninh), thời gian thanh toán chi phí chăm sóc thai sản nên rút xuống còn 180 ngày vì người hưởng lợi không chỉ phụ nữ mà cả đứa trẻ trong bụng - thế hệ tương lai của đất nước. Nếu không, sẽ có sự bất bình đẳng giữa các trẻ em vì các cháu dưới 6 tuổi đã được khám chữa bệnh miễn phí.

Còn ông Trần Hồng Liệt (Hậu Giang) cho rằng nên rút thời gian được thanh toán dịch vụ kỹ thuật cao xuống còn 30 ngày, vì để như dự luật là "khắt khe và mang tính kinh doanh quá".

Nhiều đại biểu còn đề nghị BHYT chi trả cho các trường hợp điều trị lác, cận thị, một số trường hợp sinh con bằng phương pháp khoa học, kiểm tra sức khỏe định kỳ... vốn không nằm trong danh mục thanh toán.

Ngược lại, ông Phan Trọng Khánh (Hải Phòng) cho rằng nếu "bao" cả các dịch vụ trên, quỹ BHYT sẽ không thể chịu nổi bởi chi phí sẽ là con số khổng lồ. Ông Khánh cũng đề nghị loại cả dịch vụ khám sàng lọc, chẩn đoán sớm một số bệnh ra khỏi danh mục trong dự thảo: "Vài xét nghiệm thông thường đã mất 200 nghìn đồng, nếu làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu thì phải đến tiền triệu. Do đó khám sàng lọc và sinh con theo phương pháp khoa học chỉ hợp với BHYT thương mại".

Ngoài ra, nhiều đại biểu cũng cho rằng Luật BHYT nên quy định rõ các chế tài để phạt những trường hợp lạm dụng thuốc, xét nghiệm, phân biệt đối xử với bệnh nhân và hay trốn đóng BHYT cho người lao động.

Hải Hà