Hôm nay ghép tủy ở BV Nhi Trung ương

Cháu Gia Hùng. Ảnh: Lao Động.

Cháu Đặng Gia Hùng, 7 tuổi, đang được truyền dịch tủy lấy từ người chị gái để điều trị suy tủy - căn bệnh gây thiếu máu nặng và suy trệ các cơ quan, đe dọa tử vong. Công việc này sẽ kẻo dài khoảng 6 tiếng và kết thúc vào tối nay.

Cháu Gia Hùng là bệnh nhi đầu tiên ở Việt Nam được ghép tủy xương, thực chất là ghép tế bào gốc. Kỹ thuật này mở ra triển vọng điều trị bệnh suy tủy và ung thư máu cho trẻ em.

Ca ghép tủy xương được tiến hành qua 2 khâu: lấy tủy hiến và truyền tủy cho người nhận. Sáng nay, các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương đã thực hiện lấy tủy xương của cháu Đặng Thu Thảo, 13 tuổi, với sự hỗ trợ của các chuyên gia Bệnh viện nhi Hoàng gia Melbourne (Australia). Trong vòng gần 2 giờ, họ đã rút 300 ml dịch tủy từ hai bên mào chậu của cháu Thảo. Số dịch tủy này được mang đi xét nghiệm để kiểm tra lần cuối về chất lượng và độ vô trùng trước khi truyền cho bệnh nhân. Theo tiến sĩ Nguyễn Thanh Liêm, do giữa hai chị em có sự hòa hợp lý tưởng về mặt tổ chức sinh học nên không cần lọc và xử lý tủy trước khi truyền.

Việc truyền tủy được bắt đầu vào chiều nay. Do bệnh nhân bị suy tủy cả 3 dòng hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu nên sẽ được truyền đủ cả 3 dòng này. Tủy được truyền cho bệnh nhân qua tĩnh mạch trung tâm. Quá trình truyền có thể xảy ra sốc nhưng nguy cơ này rất thấp và có thể xử trí tốt.

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Liêm cho biết, điều đáng lo ngại nhất trong ca ghép tủy là cháu Đặng Gia Hùng đã được lấy hết tủy và điều trị hóa chất nặng để tạm ngừng hệ miễn dịch của cơ thể nên gần như không còn sức đề kháng với sự nhiễm trùng. Do đó, quá trình chăm sóc sau khi truyền tủy sẽ phải thực hiện nghiêm ngặt hơn rất nhiều so với ghép gan, ghép thận. Từ một tuần nay, bệnh nhân sống trong phòng vô trùng tuyệt đối, thức ăn, đồ dùng đều được tiệt trùng, nhân viên y tế phục vụ cháu liên lạc với bên ngoài qua bộ đàm. Chế độ này sẽ được thực hiện trong ít nhất 2 tuần, cho đến khi cơ thể đã tự sản xuất được tủy mới, hệ miễn dịch được tái lập.

Do có độ tương thích cao về mô ghép giữa người cho và người nhận nên khả năng thải ghép không cao. Khác với bệnh nhân ghép tạng phải dùng thuốc chống thải ghép suốt đời, cháu Gia Hùng sẽ chỉ dùng thuốc này trong khoảng 9 tháng. Sau khi hoàn toàn hồi phục, cháu sẽ có thể lực hoàn toàn bình thường và không còn lệ thuộc vào thuốc men nữa.

Về sức khỏe của người hiến, tiến sĩ Dương Bá Trực, Trưởng khoa Huyết học truyền máu, cho biết sẽ không bị ảnh hưởng nhiều. Cháu sẽ hơi đau trong vài ngày đầu, và bị thiếu máu nhưng không cần truyền máu vì cơ thể sẽ tự tái tạo để cân bằng sau vài tuần. Người hiến tủy chỉ cần được chăm sóc bằng chế độ dinh dưỡng tốt.

Theo ông Liêm, trên thế giới, kỹ thuật ghép tế bào gốc được ứng dụng rất rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như huyết học, ung thư, thần kinh, di truyền, tim mạch, rối loạn chuyển hóa. Ở Việt Nam, trước mắt kỹ thuật này được chỉ định cho bệnh nhân suy tủy, ung thư máu. Tại Bệnh viện Nhi Trung ương mỗi năm có khoảng 100 bệnh nhân bị ung thư máu cần được ghép tủy để duy trì cuộc sống lâu dài.

Thanh Nhàn